Klik hieronder op een van de mogelijkheden.

Ferdinand Céline. Hélas!

Het zal je maar overkomen: je zoon of je dochter is een ….. (intussen verwerkt, zelfs ten goede gekeerd).
Dat overkwam het oude cultuurland Frankrijk: zijn grootste schrijver van de twintigste eeuw was een fascist!
Ferdinand Céline schreef met zijn “Voyage au bout de la nuit” een toproman uit de wereldliteratuur. Met zijn relaas van de wederwaardigheden van Ferdinand Bardamu (o.a. als soldaat tijden de eerste wereldoorlog) zette hij het lot neer van het verlopen individu dat verpletterd wordt door een allesomvattend, vreemd, vijandig systeem. Zijn enig mogelijke verzet is de woede, de rancune, het gevloek, de geheven wijsvinger.
Met die roman zette hij de toon van een eeuw, maakte een compleet verkeerde politieke keuze en kreeg de rekening gepresenteerd: zo graag had het bevrijde Frankrijk zijn collaborerende schrijver geëxecuteerd of, zo niet, dan toch helemaal vergeten.
Helaas, Céline had de zenuw van zijn tijd geraakt; zijn stem klinkt verder door de ruis van de geschiedenis heen. Hij verwoordde het gevoel waaraan, ook in onze dagen, extreem rechts schatplichtig is (de Trumpisten, Bolsonaro, Le Pen, Baudet en Wilders, Salvini, Vlaams Belang, …)
Op zijn manier was Céline de heraut van zijn tijd en gedeeltelijk van de onze.
Ferdinand Céline wist na de tweede wereldoorlog  te nauwer nood zijn huid te redden. Hij had politiek geen hoofdrol gespeeld; wel had hij hatelijke pamfletten tegen de joden geschreven (het is hem niet vergeven!). Maar toen niets vermoedende buren een gewonde Engelse geparachuteerde piloot bij dokter Céline binnenbrachten, verklikte hij die niet…
Voor hem gold als bij geen ander het citaat van zijn tijdgenoot Sartre: “L’enfer, c’est les autres”.
Céline kreeg vanzelfsprekend nooit de nobelprijs literatuur uitgereikt, Sartre wel (hoewel een literaire kleuter naast Céline en een filosofisch nakomertje van Kierkegaard. Maar ook James Joyce, V. Woolf, M. Proust, F. Kafka, P. Celan … kregen die niet (wel: naast Sartre: Churchill, H. Müller, Tokarcuk, Bob Dylan …)
Al te zeer worden ethiek (politiek) en esthetiek bij de beoordeling dooreen gehaald. Het smerige, het verwerpelijke, het onaangepaste – waar ik het niet mee eens ben, wat ik verafschuw – kunnen grote schoonheid leveren.

© Eric Deprez op .

Enthousiast over deze inzending? Deel je enthousiasme op sociale media m.b.v. onderstaande buttons.

Reacties:

Iedere bezoeker kan een reactie geven! Schrijvers stellen je tips en opmerkingen op prijs. Wil je automatisch een bericht ontvangen bij een reactie? Klik op de + boven de reacties.