Klik hieronder op een van de mogelijkheden.

Vondel

Joost Vanden Vondel duikt wel eens op op deze website. Dan wordt hij gepresenteerd naast Drs. P, Toonder, van Kooten, Reve en anderen (wie zijn dat weer?) Iedere tijd heeft zijn noden en waarden; men doet maar …
Toen ik school liep (middelbaar onderwijs in Vlaanderen; vertaal het maar in eigen eeuwige termen) moesten wij een toneelstuk van Vondel lezen (Lucifer of Gijsbrecht van Aemstel). Wat een hekel hadden wij aan die man! Maar het moest eenmaal zo: Engeland had Shakespeare, Frankrijk had Corneille, Duitsland had Goethe. Waarom mocht de Nederlandse literatuur dus niemand hebben?
Natuurlijk (wie was weer Corneille?) Goethe kan niet tippen aan Shakespeare. Vondel aan geen van de beide vorig genoemden.
Waarom ik het, driehonderd en meer jaar later, toch nog opneem voor arme Joost? Hier mijn relaas.
Vondel stamde uit een familie van Wederdopers die uit de streek van Mechelen(België) de vlucht had genomen voor de Spaans-katholieke vervolging. Over Keulen en Utrecht bereikte ze Amsterdam, waar Joost in de textielhandel trad en faam maakte als literator. Hij behoort tot de grote drie (naast Hooft en Bredero) van de Nederlandse literatuur uit de Gouden Eeuw. (intussen is Nederland zijn Gouden Eeuw aan het relativeren, want gestoeld op menselijke uitbuiting, alsof Rome niet door slaven is gebouwd en onze huidige welvaart niet berust op de uitbuiting van koloniën (Indonesië/Kongo) of – als je daaraan passeert – op die van de natuurlijke omgeving).
Vondel werd oud voor zijn tijd (91j.) en al was hij misschien de mindere van Hooft en Bredero, boven (of naast) heel weinigen van zijn tijd plaatste hij zich hoog als mens.
Toen de protestantse strijd uitbrak tussen de remonstranten (gematigd) en de contraremonstranten (extreem) koos hij voor de verdraagzaamheid. Toen de werkelijke vader van Nederland, Johan van Oldenbarnevelt, op aanstoken van Prins Maurits (zoon van Willem van Oranje) als oude bevende man het schavot besteeg, schreef Vondel het eeuwige gedicht: “Het stockske van Johan van Oldenbarnevelt”. Hij koos voor de verdraagzaamheid (en ook voor de verliezer) tegen alle radicalisme en verstoktheid van zijn tijd in.
Op het einde van zijn leven werd hij weer katholiek (de godsdienst die zijn familie vervolgd had), omdat hij daarin de waarheid zag, hoewel het protestantisme in het A’dam van die tijd de scepter zwaaide. Op hoge leeftijd nam hij weer de kousenhandel op om de schulden van zijn zoon te betalen en de eer van zijn familie hoog te houden.
Toen hij stierf op 91-jarige leeftijd liep A’dam storm om iemand te begraven die misschien literair wat voorstelde, maar die vooral als mens een waarde had uitgedragen die uniek is tot in onze tijd.
Mogen de lilliputters van deze dagen versagen voor deze man die, zo niet als literator, dan toch als mens, een reus was.

© Eric Deprez op .

Enthousiast over deze inzending? Deel je enthousiasme op sociale media m.b.v. onderstaande buttons.

Reacties:

Iedere bezoeker kan een reactie geven! Schrijvers stellen je tips en opmerkingen op prijs. Wil je automatisch een bericht ontvangen bij een reactie? Klik op de + boven de reacties.
15.03.22
Graag je feedback over de schrijfkwaliteit en schrijfstijl van deze inzending.
Beste Eric,
Ik zie eigenlijk niet waarom, volgens jou, Vondel als mens een reus was. Ik haal dat helaas niet uit je tekst.
Show more
0 van de 0 lezers vond deze review nuttig
  • W.J. (Hans) Villerius 15.03.22
    Deze column is onder meer een reactie op een onschuldig, niet geringschattend bedoeld 55woordenverhaal van mij ('LITERAIRE REUZEN'), waarin ik Joost van den Vondel samen met Drs P laat spelevaren op de Amstel. De meeste mensen herinneren zich onze ‘Prins der Dichters’ vooral van die eindeloos saaie Gijsbrecht van hem. Maar soms schreef hij bondiger. Daarin was en is hij kampioen. Hij vervaardigde begin 17e eeuw een bitter epigram (tevens palindroom) bij het ruzieachtige afscheid van de Waterlandse kerkraad: ‘U nu’. Dat gedichtje geldt als het kortste rijm ter wereld. Of dit ook een bewijs voor zijn tolerantie is, betwijfel ik.
  • Eric Deprez 15.03.22
    Beste Henk
    Je hebt niet helemaal ongelijk. Echter: tussen lilliputters oog je snel reusachtig!